สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 12
เล่มที่ ๑๒
เรื่องที่ ๑ การแพทย์
เรื่องที่ ๒ การศึกษา
เรื่องที่ ๓ การสังคมสงเคราะห์
เรื่องที่ ๔ การพัฒนาชาวเขา และการเกษตรที่สูง
เรื่องที่ ๕ การพัฒนาการเกษตรในชนบท
เรื่องที่ ๖ การศึกษาการพัฒนา
เรื่องที่ ๗ การสหกรณ์
เรื่องที่ ๘ การพัฒนาแหล่งน้ำ
เรื่องที่ ๙ การพัฒนาปัจจัยการผลิต
เรื่องที่ ๑๐ แผนที่
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๑๒ / เรื่องที่ ๕ การพัฒนาการเกษตรในชนบท / อุตสาหกรรมนม

อุตสาหกรรมนม
อุตสาหกรรมนม

น้ำนมดิบสามารถนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์นมได้หลายอย่าง เช่น นมสดพาสเจอไรซ์ นมสดสเตอริไลซ์ยูเอชที ครีม เนยเหลว เนยแข็ง ไอศกรีม นมเปรี้ยว นมข้น นมข้นหวาน หางนมข้นหวาน นมผง หางนมผง น้ำนมคืนรูปเวย์ (whey) ฯลฯ ซึ่งโรงงานนมในประเทศไทย สามารถผลิตได้เป็นส่วนใหญ่ แต่บางแห่งยังใช้นมผง หรือหางนมผงจากต่างประเทศมาเป็นวัตถุดิบ ผลิตภัณฑ์บางอย่างไม่อาจผลิตได้ภายในประเทศ เพราะต้นทุนการผลิตค่อนข้างสูง เมื่อเทียบกับต่างประเทศ

โรงงานนมทุกแห่งจะต้องประกอบด้วย เครื่องจักรการที่สร้างระบบความร้อนและความเย็น ระบบการปั่นแยกครีม ระบบการลดขนาดอนุภาคของไขมัน และทำให้เป็นเนื้อเดียวกัน (homogenisation) และระบบการล้างทำความสะอาดเครื่องมือ แบบอัตโนมัติ ระบบสุดท้ายนี้มีความสำคัญมาก เพราะอาหารนมต้องมีสุขลักษณะสูงมาก

ขั้นตอนการผลิตผลิตภัณฑ์นมมักประกอบ ด้วยการทำให้น้ำนมเย็นลง การแยกไขมันออกมา การกำหนดอัตราส่วนของไขมัน การลดขนาดอนุภาคของไขมัน การฆ่าเชื้อแบบปาสเตอร์ (pastuerisation) และการนำอากาศออกไปจากน้ำนม ทั้งนี้ ทุกโรงงานต่างตระหนักว่า วัตถุดิบที่นำเข้ามาแปรรูป ต้องมีคุณภาพสูง เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์นมที่มีคุณภาพ และต้องมีการแปรรูปที่มีประสิทธิภาพเพื่อรักษาสารอาหารที่มีอยู่ในน้ำนม เช่น โปรตีน ไขมัน แล็กโทส เกลือแร่ และวิตามิน เป็นต้น
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป