สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 19
เล่มที่ ๑๙
เรื่องที่ ๑ การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
เรื่องที่ ๒ พืชน้ำมัน
เรื่องที่ ๓ การถนอมผลิตผลการเกษตร
เรื่องที่ ๔ ม้า
เรื่องที่ ๕ แมลง
เรื่องที่ ๖ เครื่องมือทางการแพทย์ที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง
เรื่องที่ ๗ ศิลปการนับเบื้องต้น
เรื่องที่ ๘ ภูมิปัญญาชาวบ้าน
เรื่องที่ ๙ สารกึ่งตัวนำ
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๑๙ / เรื่องที่ ๓ การถนอมผลิตผลการเกษตร / เครื่องมือที่ใช้เกี่ยวกับการผลิต

เครื่องมือที่ใช้เกี่ยวกับการผลิต
เครื่องตรวจความดันในกระป๋อง
เครื่องตรวจความดันในกระป๋อง
เครื่องมือที่ใช้เกี่ยวกับการผลิต

โดยทั่วไปเครื่องมือ เครื่องใช้ และเครื่องจักรเกี่ยวกับกรรมวิธีการผลิตอาหารกระป๋อง ต้องไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และต้องอยู่ในสภาพที่สะอาดเสมอ ภาชนะที่ใช้ได้หลายครั้ง ต้องทำด้วยวัสดุที่ไม่เป็นพิษ และออกแบบให้ทำความสะอาดได้ง่าย เพื่อป้องกันมิให้มีสิ่งสกปรกตกค้างอยู่ วัสดุที่ใช้ทำภาชนะต่างๆ ควรเป็นวัสดุที่มีผิวเรียบ ไม่มีรอยแตก หรือกะเทาะล่อน ไม่เป็นพิษ ไม่ทำปฏิกิริยากับอาหาร ควรเป็นวัสดุที่ล้างและทำความสะอาดได้ง่าย ไม่เป็นวัสดุที่ดูดซึมง่าย นอกจากเพื่อวัตถุประสงค์บางประการ ที่จำเป็นต้องใช้ เช่น ไม้

ในสถานที่ผลิตอาหารสำเร็จรูปจะมีเครื่องมือ เครื่องใช้ และเครื่องจักร แตกต่างกันออกไป แล้วแต่ประเภทและชนิดของผลิตภัณฑ์ แต่ส่วนใหญ่แล้วแบ่งออกได้เป็น ๓ ประเภท คือ

๑. เครื่องมือเครื่องใช้ที่จำเป็นในกรรมวิธีการผลิต
๒. เครื่องมือเครื่องจักรตามขั้นตอนของการผลิต
๓. เครื่องมือเครื่องจักรตามประเภทของผลิตภัณฑ์

๑. เครื่องมือเครื่องใช้ที่จำเป็นในกรรมวิธีการผลิต

๑.๑ เครื่องชั่ง ตวง วัด ใช้ในการชั่งน้ำหนัก หรือปริมาตรของเครื่องปรุงต่างๆ ในการปรุงอาหาร

๑.๒ เครื่องวัดอุณหภูมิ เป็นของจำเป็นมากในกรรมวิธีการผลิต เพราะจะต้องมีการควบคุม และตรวจสอบอุณหภูมิ ตามขั้นตอนต่างๆ ในกรรมวิธีการผลิตอยู่ตลอดเวลา สเกลที่ใช้มี องศาเซลเซียส (°ซ.) และองศาฟาเรนไฮต์ (°ฟ.) โดยทั่วไปจะเป็นสเกลอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือทั้งสองสเกลอยู่ในหน้าปัดอันเดียวกัน

๑.๓ เครื่องมือวัดปริมาณเกลือ

๑.๔ เครื่องมือวัดปริมาณน้ำตาล

๑.๕ เครื่องมือวัดความเป็นกรด-ด่าง

๑.๖ เครื่องวัดความร้อนเข้าถึงจุดเย็นสุดของอาหารกระป๋อง (Heat penetration equipment)


๑.๗ เครื่องมือวัดขนาดของตะเข็บกระป๋อง ลักษณะของการเกี่ยวกันระหว่างขอฝา (Cover hook) และขอของตัวกระป๋อง (Body hook) เป็นสิ่งสำคัญมาก ถ้าไม่เป็นไปตามมาตรฐานอาจจะทำให้กระป๋องรั่วได้

๒. เครื่องมือเครื่องจักรตามขั้นตอนของการผลิต

เครื่องมือเครื่องจักรที่ใช้ในการทำอาหารกระป๋อง สามารถที่จะแบ่งได้ตามขั้นตอนของการผลิตคือ :

ก. การล้าง เตรียมและตัดแต่งวัตถุดิบ
ข. การลวก
ค. การหุงต้ม
ง. การบรรจุ
จ. การไล่อากาศ
ฉ. การปิดฝา
ช. การฆ่าเชื้อจุลินทรีย์

เครื่องมือและเครื่องจักรที่ใช้ในแต่ละขั้นตอน มีลักษณะ และวิธีการต่างๆ กัน นอกจากนั้นยังมีความสามารถของการทำงานแตกต่างกัน โรงงานจะมีเครื่องมือขนาดเล็กหรือใหญ่ ขึ้นอยู่กับสถานการณ์สิ่งแวดล้อมของโรงงานนั้นๆ

๓. เครื่องมือเครื่องจักรตามประเภทของผลิตภัณฑ์

เครื่องมือเครื่องจักรอาจแตกต่างกันไปตามประเภทของอาหารที่จะผลิต ผู้ผลิตจะต้องศึกษาว่า เครื่องมือใดจำเป็นสำหรับโรงงานของตน ตามประเภทของอาหารที่จะผลิต
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป