สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 19
เล่มที่ ๑๙
เรื่องที่ ๑ การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
เรื่องที่ ๒ พืชน้ำมัน
เรื่องที่ ๓ การถนอมผลิตผลการเกษตร
เรื่องที่ ๔ ม้า
เรื่องที่ ๕ แมลง
เรื่องที่ ๖ เครื่องมือทางการแพทย์ที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง
เรื่องที่ ๗ ศิลปการนับเบื้องต้น
เรื่องที่ ๘ ภูมิปัญญาชาวบ้าน
เรื่องที่ ๙ สารกึ่งตัวนำ
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๑๙ / เรื่องที่ ๔ ม้า / สีของม้า

สีของม้า
ม้าสีแดง
ม้าสีแดง

ม้าพาโลมิโน
ม้าพาโลมิโน

ม้าขนสีแซม
ม้าขนสีแซม
สีของม้า

สีของขนม้า เป็นสิ่งที่สังเกต เพื่อให้รู้จักม้าแต่ละตัว ฉะนั้น การเรียกชื่อสีของม้าต่างๆ จึงเป็นการจำเป็นที่จะต้องเรียกให้ถูกตามแบบเดียวกันทั้งสิ้น ถ้าต่างคนต่างเรียกชื่อตามความเข้าใจของตนแล้ว ก็จะเป็นการผิดแปลกไป จะไม่เป็นที่เข้าใจได้ชัดเจน

การตรวจสีของม้านี้ยากมาก เพราะสีขนมีอยู่หลายอย่าง หลายชนิด ผิดกันเพียงเล็กๆ น้อยๆ จนไม่สามารถจะเอาเป็นที่แน่ว่า ผิดกันอย่างไรก็มี

ขนม้าตัวเดียวกัน อาจเปลี่ยนแปลงไปได้ตามอายุของม้านั้น เช่น สีแซม นานเข้าก็กลายเป็นสีขาวได้ หรือม้าดำ กลายเป็นแซมไปก็มี ลูกม้าซึ่งเกิดใหม่ๆ มักจะมีสีขนผิดกว่าขนธรรมดา และยาวกว่า ต่อเมื่ออายุได้ ๗-๘ เดือน แล้วจึงได้เปลี่ยนขนเป็นสีธรรมดา

สีธรรมดาแบ่งออกได้เป็น ๓ จำพวก คือ

๑. ขนสีล้วน
๒. ขนสีแซม
๓. ขนสีผ่าน

ม้าขนสีล้วน

เป็นม้าที่มีสีขนคล้ายคลึงกันทั่วตัว มีผิดกันเล็กน้อยบางแห่งเท่านั้น เช่น บางตัว ค่อนข้างดำบ้าง ขาวบ้างบางแห่ง หรือมีรอยจุดเล็กๆ น้อยๆ ไม่สู้โตนัก ก็นับว่า เป็นม้าสีล้วนเหมือนกัน สีล้วนแบ่งออกเป็น ๗ ชนิดคือ

๑. สีขาว
๒. สีปลั่ง
๓. สีเหลือง
๔. สีจันทร์
๕. สีแดง
๖. สีน้ำตาล
๗. สีดำ

สีขาว แบ่งออกเป็น ๒ ชนิด คือ

(๑) ม้าสีขาวธรรมดา มีขนสีล้วน ผิวหนัง ใต้ขนดำ ตาดำ
(๒) ม้าสีขาวเผือก มีขนสีขาวเผือก หรือ สีขาว ผิวหนังใต้ขนสีชมพู กีบเหลือง หรือขาว ลูกตาสีออกแดงคล้ายตากระต่ายขาว ม้าเผือก มักมีสีขาวมาแต่กำเนิด สีม้าขาวนั้น เมื่อยังเล็กอยู่ มักจะมีสีอื่น แล้วภายหลังจึงเปลี่ยนจนเป็นขาวธรรมดา

สีปลั่ง
คือ ขนสีออกแดงคล้ายสีน้ำหมาก แต่อ่อน ม้าสีปลั่งแบ่งออกเป็น ๒ ชนิด คือ

(๑) สีปลั่งแก่ คือ มีขนสีแดงมาก
(๒) สีปลั่งอ่อน มีสีคล้ายชมพู

สีเหลือง เป็นสีขาวเหลืองปนกันเหมือนทาขมิ้น สีเหลืองแบ่งออก เป็น ๓ ชนิด คือ

(๑) สีเหลืองอ่อน มีขนออกขาว ผิวหนัง ค่อนข้างขาว
(๒) สีนกขมิ้น มีขนเหลืองกว่าสีเหลือง อ่อน แต่มีหนังดำ กีบดำ
(๓) สีเหลืองธรรมดา คือ สีเหลืองแก่และบาง มีสีออกเทาๆ ซึ่งเรียกว่า "มีสีลาน" เพราะมี สีคล้ายใบลาน หรือใบตองแห้ง

สีจันทร์
เป็นม้าสีเหลือง ขนคอ และขนหาง สีเหลือง เมื่อถูกแดด มักจะมีเงาเหมือนทองแดง ม้าสีจันทร์แบ่งออกเป็น ๓ ชนิด คือ

(๑) สีจันทร์อ่อน
(๒) สีทอง
(๓) สีทองแดง มีสีคล้ายสีแดง แต่ขนคอ และขนหางไม่ดำ ม้าสีจันทร์มักจะมีบรรทัดหลังเหล็ก บางทีมีสายบนหลัง ตามที่เข้าใจกันว่า ต้นตระกูลของม้าจำพวกนี้ คงจะสืบเนื่องมาจากม้าลาย

สีแดง
เป็นสีเหลืองหรือสีแดง มีเงาเป็นมัน แต่ขนที่คอและหางสีดำ ม้าสีแดงนั้นมีอยู่ ๓ ชนิด คือ

(๑) สีแดงอ่อน
(๒) สีแดงธรรมดา
(๓) สีประดู่ มีขนสีแดงเข้ม และมีเงาเป็นวงกลมที่ก้น ข้อมักดำจัด

สีน้ำตาล
มีอยู่ ๓ ชนิด คือ

(๑) สีน้ำตาลอ่อน มีสีเหลือง
(๒) สีน้ำตาลธรรมดา ค่อนข้างจะมีสีแดง
(๓) สีน้ำตาลแก่ มักจะมีขนดำแซมอยู่มาก

สีดำ
มีอยู่ ๓ ชนิด

(๑) สีดำอ่อน มีสีออกเทาๆ เรียกว่า "ม้าสวาท"
(๒) สีเขียว คือ ตัวมีสีดำ แต่ข้างตัว หรือตามท้องมีสีแดงปน (๓) สีดำธรรมดาคือ ดำหมดทั้งตัว ถ้าดำจัดจนมีเงาเป็นมันเรียกว่า "ดำปีกกา" หรือสีนิล

ม้าขนสีแซม


คือ ม้าที่ขนขาวขึ้นปนกับขนสีอื่น ม้าสีแซมแบ่งตามสีขนที่ปนอยู่กับสีขาวออก เป็น ๓ จำพวก คือ

(๑) แซมดำ
(๒) แซมเหลือง
(๓) แซมแดง

แซมดำ มีอยู่ ๒ ชนิด คือ

(๑) แซมดำธรรมดา มีขนดำแซมทั่วทั้งตัว เสมอกัน
(๒) แซมมรกต คือ มีขนดำขึ้นแซมเป็นวงกลมเป็นหย่อมๆ ทั่วทั้งตัว

แซมเหลือง
มีขนสีเหลืองขึ้นแซมทั้งตัว

แซมแดง
มีขนอยู่ ๒ ชนิด คือ

(๑) แซมแดงธรรมดา มีขนแดงแซมทั่วทั้งตัวเสมอกัน
(๒) แซมเลือด มีขนแดงแซมเป็นจุดๆ ขนาดเท่าเมล็ดข้าวโพด และดูแล้วคล้ายรอยโลหิตหยด

ม้าขนสีผ่าน


ม้าสีผ่านต้องถือสีขาวเป็นพื้นเดิม แม้จะมีสีขาวน้อยกว่าสีอื่นก็ตาม ส่วนสีอื่นที่ผ่าน ต้องเรียกสีนั้นเป็นขนสีผ่านเสมอ เช่น ผ่านเหลือง ผ่านดำ ดังนี้ เป็นต้น ม้าบางตัวผ่านจุดโตประมาณเท่าฝ่ามือ หรือเท่าฟองไข่ ม้าชนิดนี้เรียกว่า "ม้าสีตลก"

ม้าสีผ่านแบ่งออกเป็น ๔ ชนิด คือ

(๑) ผ่านดำ
(๒) ผ่านแดง
(๓) ผ่านเหลือง
(๔) ผ่านแซมดำ แดง และเหลือง
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป