สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 22
เล่มที่ ๒๒
เรื่องที่ ๑ ภาษาศาสตร์
เรื่องที่ ๒ เครื่องถ้วยไทย
เรื่องที่ ๓ เครื่องจักสาน
เรื่องที่ ๔ ไม้ดอกหอมของไทย
เรื่องที่ ๕ เครื่องมือทุ่นแรง และเครื่องจักรกลเกษตร
เรื่องที่ ๖ อาชีวอนามัย
เรื่องที่ ๗ ครอบครัวไทย
เรื่องที่ ๘ สัตว์ทะเลหน้าดิน
เรื่องที่ ๙ ท่าอากาศยาน
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๒๒ / เรื่องที่ ๖ อาชีวอนามัย / ฟอสฟอรัส (Phosphorus)

ฟอสฟอรัส (Phosphorus)
ฟอสฟอรัส (Phosphorus)

ฟอสฟอรัส มี ๓ รูป คือ ฟอสฟอรัสขาว (เหลือง) ฟอสฟอรัสแดง และฟอสฟอรัสดำ ไม่ละลายน้ำ ละลายได้เล็กน้อย ในเอทิลแอลกอฮอล์ ละลายได้ดีในคลอโรฟอร์ม เบนซิน และคาร์บอนไดซัลไฟด์ ฟอสฟอรัสขาวเป็นของแข็งไม่มีสี หรือสีคล้ายขี้ผึ้ง จะติดไฟในอากาศและเผาไหม้ ได้ เปลวไฟสีน้ำเงิน ให้กลิ่นคล้ายกระเทียม ฟอสฟอรัสแดงมีความคงตัวมากกว่า

อาชีพที่เกี่ยวข้องกับฟอสฟอรัส


ได้แก่ การผลิตวัตถุระเบิด อุตสาหกรรม สารเคมี การผลิตสารเบื่อหนู การผลิตปุ๋ยเคมี ฟอสฟอรัสแดงใช้ทำหัวไม้ขีดไฟ

ทางเข้าสู่ร่างกาย


๑. ดูดซึมทางผิวหนัง
๒. โดยการรับประทาน
๓. โดยการหายใจ

อาการได้รับพิษจากฟอสฟอรัส


๑. พิษเฉียบพลัน


อาจเกิดจากการกินโดยอุบัติเหตุ หรือฆ่าตัวตาย จะทำให้ทางเดินอาหาร ตับ ไต เกิดการระคายเคืองอย่างรุนแรง ผนังบุทางเดินอาหาร และลำไส้ อาจถูกทำลาย เกิดอาการดีซ่าน อาจมีการอาเจียนเป็นเลือด ตกเลือดในเนื้อเยื่อต่างๆ อาจมีเลือดปนมาในปัสสาวะ มักมีอาการโลหิตจาง ก่อนตาย

๒. พิษเรื้อรัง


จากการหายใจเอาไอระเหยของฟอสฟอรัส ทำให้เกิดการทำลายของกระดูกขากรรไกร

การควบคุมและป้องกัน


แบ่งออกเป็น ทางวิศวกรรม และทางการ แพทย์

ทางวิศวกรรม

๑. การควบคุมในการสัมผัสกับควันของฟอสฟอรัสขาว เนื่องจากมักติดไฟในอากาศ จึงต้องเก็บไว้ในน้ำเสมอ

๒. ในบริเวณที่มีการใช้ฟอสฟอรัสขาว ควรมีการระบายอากาศอย่างเหมาะสม

๓. ชิ้นฟอสฟอรัสขาวที่หลุดออกจากกระบวนการผลิตต้องดับด้วยน้ำ

๔. อัคคีภัยจากฟอสฟอรัสให้ใช้น้ำฉีดพ่น และกลบด้วยทราย ดิน หรือเครื่องดับเพลิงชนิดคาร์บอนไดออกไซด์

๕. ควรเก็บสารนี้ไว้ในที่เย็นและอยู่ไกล จากสารที่ทำปฏิกิริยากับออกซิเจนรุนแรง สารไวไฟ และการสัมผัสกับแสงอาทิตย์โดยตรง

ทางการแพทย์


๑. ควรตรวจสุขภาพคนงาน ตั้งแต่เข้าทำงาน โดยตรวจสุขภาพทั่วไป สุขภาพฟัน และช่องปาก

๒. คนงานที่สัมผัสกับฟอสฟอรัสขาว ควรปรึกษาแพทย์ และควรได้รับการตรวจเป็นระยะๆ โดยแพทย์และทันตแพทย์

๓. ถ้าสงสัยว่า กระดูกขากรรไกรของคนงานที่สัมผัสกับฟอสฟอรัสขาว ถูกทำลาย คนงานนั้นควรหยุดสัมผัสกับฟอสฟอรัส

ค่ามาตรฐาน


ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องความปลอดภัยในการทำงาน เกี่ยวกับภาวะแวดล้อม (สารเคมี) กำหนดให้

ฟอสฟอรัส (เหลือง) มีความเข้มข้นเฉลี่ย ตลอดระยะเวลาทำงานปกติไม่เกิน ๐.๑ มิลลิกรัม ต่ออากาศ ๑ ลูกบาศก์เมตร
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป