สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู ๓๑
เล่มที่ ๓๑
เรื่องที่ ๑ ตู้พระธรรม
เรื่องที่ ๒ วัดญวนในประเทศไทย
เรื่องที่ ๓ วรรณคดีท้องถิ่น
เรื่องที่ ๔ พรรคการเมืองไทย
เรื่องที่ ๕ การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช
เรื่องที่ ๖ ซากดึกดำบรรพ์ในประเทศไทย
เรื่องที่ ๗ ดาวหาง
เรื่องที่ ๘ ระบบสุริยะ
เรื่องที่ ๙ อัลไซเมอร์
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๓๑ / เรื่องที่ ๓ วรรณคดีท้องถิ่น / สำหรับเด็กระดับเล็ก

สำหรับเด็กระดับเล็ก ฟังเสียงอ่าน => บันทึกเสียง
     หลับเหอหลับตารี่รี่
น้องนุ้ยของพี่ รู้ปักหัวหมอน
ปักลายขี้นิดลายติดขี้หนอน
ปักเพชรยาธร ร่อนรำเวหา
ปักเป็นตัวกุ้งพวยพุ่งลงมา
ปักเป็นตัวปลาว่ายน้ำสู่วัง
ปักเป็นเข้ทองเที่ยวลอยล่องหาฝั่ง
ปักเป็นชาววังแห่ห้อมล้อมนวลน้อง เหอ...

เพลงกล่อมเด็กข้างต้นนี้ เป็นเพลงร้องในท้องถิ่นภาคใต้ เรียกว่า เพลงร้องเรือ เพลงนี้บรรยายภาพหมอนซึ่งปักเป็นรูปต่างๆ

เด็กน้อยมีความสุขเมื่อนอนเปล ฟังเสียงแม่เห่กล่อม
     ... อื่อ ชา ชา  อื้อ อือ ชา ชา  หลับสองตา
แม่นายมาคำหล้าค่อยตื่น  หลับบ่ชื่น  นายค่อยหลับแถม
     อื่อ ชา ชา  อื้อ อือ ชา ชา...

เพลงกล่อมเด็กและคำร้องประกอบการเล่นของเด็กในภาคเหนือมีมากมายหลายสำนวน ภาคกลางก็มีหลายเพลงที่ไพเราะน่าฟัง

คำสอนเตือนใจของคนอีสาน เรียกว่า คำผญา เช่น สอนว่า

     ... คำปากพ่อแม่นี้หนักเกิ่งธรณี
ใผผู้ยำแยงนบหากจักเฮืองเมื่อหน้า...

แปลว่า คำพูดของพ่อแม่มีน้ำหนักครึ่งแผ่นดิน ใครเคารพเชื่อฟัง ก็จะมีความเจริญรุ่งเรืองในอนาคต

บทเพลง บทกลอน นิยาย นิทาน ที่แต่งขึ้นหรือแพร่หลายอยู่ในท้องถิ่นใด ก็เรียกได้ว่าเป็น "วรรณคดีของท้องถิ่น" นั้น

วรรณคดีท้องถิ่นมีหลายประเภท แสดงถึงความรู้ ความงาม ความสนุกสนานร่าเริง และความสัมพันธ์ใกล้ชิด ในครอบครัวของคนไทย

วรรณคดีท้องถิ่นมีคุณค่าทางวัฒนธรรมและปลูกฝังความดีงามในจิตใจคนไทยทุกวัยทุกท้องถิ่น เราจึงควรศึกษา และธำรงไว้ มิให้สูญสิ้นไป

หัวข้อถัดไป