สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 32
เล่มที่ ๓๒
เรื่องที่ ๑ ตาลปัตร พัดยศ และสมณศักดิ์
เรื่องที่ ๒ หุ่นกระบอกไทย
เรื่องที่ ๓ หนังสือโบราณของไทย
เรื่องที่ ๔ สิทธิมนุษยชน
เรื่องที่ ๕ เส้นแบ่งเขตแดนระหว่างประเทศ
เรื่องที่ ๖ ชีวสนเทศศาสตร์
เรื่องที่ ๗ การยศาสตร์
เรื่องที่ ๘ นาโนเทคโนโลยี
เรื่องที่ ๙ โรคออทิซึม
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๓๒ / เรื่องที่ ๒ หุ่นกระบอกไทย / ความแตกต่างระหว่างหุ่นกระบอกไทยกับหุ่นกระบอกของประเทศอื่นๆ

ความแตกต่างระหว่างหุ่นกระบอกไทยกับหุ่นกระบอกของประเทศอื่นๆ
หุ่นกระบอกของญี่ปุ่น มีขนาด ๑.๒๐ เมตร ผู้เชิดยืนเชิดอยู่หลังหุ่นบนพื้นในระดับเดียวกับตัวหุ่น
หุ่นกระบอกของญี่ปุ่น มีขนาด ๑.๒๐ เมตร ผู้เชิดยืนเชิดอยู่หลังหุ่นบนพื้นในระดับเดียวกับตัวหุ่น

หุ่นกระบอกของเวียตนามต้องมีน้ำเป็นส่วนหนึ่งของฉาก ผู้เชิดจะนั่งหรือยืนเชิดอยู่ในน้ำที่ข้างหลังฉาก จึงมีชื่อเรียกว่า "หุ่นน้ำ"
ดูรายละเอียดเพิ่มเติม
ความแตกต่างระหว่างหุ่นกระบอกไทยกับหุ่นกระบอกของประเทศอื่นๆ

ในที่นี้จะขอกล่าวถึงการเชิดแสดงหุ่นกระบอกในประเทศอื่นๆ บางประเทศ แต่เพียงสังเขป เพื่อเปรียบเทียบกับหุ่นกระบอกของไทย

หุ่นกระบอกของกลุ่มประเทศทางตะวันออกไกล เช่น จีน ญี่ปุ่น เวียดนาม อาจมีขนาด วิธีการสร้าง ตลอดจนวิธีการเชิดแสดงแตกต่างกันออกไปบ้างในแต่ละประเทศ หุ่นกระบอกของจีน และของเวียดนาม มีขนาดความสูงไล่เลี่ยกับของไทย คือ ประมาณ ๓๐ - ๕๐ เซนติเมตร ส่วนหุ่นกระบอกของญี่ปุ่นมีขนาดความสูงประมาณ ๑.๒๐ เมตร หุ่นกระบอก ๑ ตัว ต้องใช้ผู้เชิดถึง ๓ คนเป็นอย่างน้อย นอกจากนี้ วิธีการเชิด ยังมีความแตกต่างจากการเชิดหุ่นกระบอกของไทยด้วย โดยยืนเชิดหุ่นอยู่บนพื้นข้างๆ ในระดับเดียวกันกับตัวหุ่น แต่การเชิดหุ่นของไทย ผู้เชิดอยู่ด้านล่างของตัวหุ่น

ชาวเกาะซิซิลี ในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน มีการเชิดแสดงหุ่นกระบอกเป็นประเพณีนิยม เช่นเดียวกัน ลักษณะของหุ่นกระบอกมีขนาดความสูง และน้ำหนัก ใกล้เคียงกับหุ่นกระบอก ของญี่ปุ่น ความแตกต่างอยู่ที่วิธีเชิดแสดง หุ่นกระบอกของชาวเกาะซิซิลี ใช้กระบอกไม้ผูกมัดตรึงติดอยู่กับส่วนบนศีรษะของหุ่น ผู้เชิดแสดงอยู่ด้านบนของโรงหุ่น เพื่อคอยควบคุมการเคลื่อนไหวต่างๆ ของหุ่นกระบอกจากข้างบน เหมือนการเชิดหุ่นชักสายเชิด

เวียดนามก็มีการเชิดแสดงหุ่นกระบอกเป็นมหรสพเช่นเดียวกัน หุ่นกระบอกของเวียดนาม มีขนาดและรูปร่าง ไล่เลี่ยกับหุ่นกระบอกของไทยและของจีน เวียดนามมีวิธีเชิดแสดงหุ่นกระบอก ที่เป็นเอกลักษณ์ ไม่เหมือนการเล่นหุ่นกระบอก ในประเทศอื่นใด คือ ผู้เชิดหุ่นกระบอกจะเชิดแสดงใต้น้ำ ดังนั้น บางครั้งจึงมีผู้เรียกหุ่นกระบอกของประเทศเวียดนามว่า "หุ่นน้ำ" ทั้งนี้ ผู้เชิดหุ่นจะยืน หรือนั่ง อยู่ในน้ำ โดยแขนของผู้เชิดอยู่ใต้ผิวน้ำ แล้วชูหุ่นกระบอกให้พ้นน้ำขึ้นมา ผู้ชมจะมองไม่เห็นแขนและมือของผู้เชิด โรงหุ่นกระบอกของเวียดนาม จึงต้องสร้างที่ว่างบริเวณพื้นเวทีเป็นสระน้ำ แม้ว่าหุ่นกระบอกของเวียดนาม จะเชิดแสดงจากด้านล่าง เช่นเดียวกับหุ่นกระบอก ของประเทศอื่นๆ ในภูมิภาคเดียวกัน แต่ผู้เชิดแสดงต้องใช้น้ำเป็นส่วนหนึ่งของฉากเสมอ ดังนั้น เนื้อเรื่องที่เหมาะแก่การนำมาแสดงหุ่นกระบอก ในประเทศเวียดนาม จึงมักมีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับพื้นน้ำ ท้องทะเลต่างๆ และมักมีพญามังกร และสัตว์น้ำ ชนิดต่างๆ เป็นตัวละครชูโรง ทำให้สนุกสนานน่าสนใจ
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป