สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 9
เล่มที่ ๙
เรื่องที่ ๑ เรื่องของยา
เรื่องที่ ๒ สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา
เรื่องที่ ๓ วิธีการทางการแพทย์ในการควบคุมการเจริญพันธุ์
เรื่องที่ ๔ การทำแท้ง
เรื่องที่ ๕ การสาธารณสุข
เรื่องที่ ๖ โรคมะเร็ง
เรื่องที่ ๗ รังสีวิทยา
เรื่องที่ ๘ ฟันและเหงือกของเรา
เรื่องที่ ๙ เวชศาสตร์ชันสูตร
เรื่องที่ ๑๐ เวชศาสตร์ฟื้นฟู
เรื่องที่ ๑๑ นิติเวชศาสตร์
เรื่องที่ ๑๒ โภชนาการ
เรื่องที่ ๑๓ ยาเสพติดให้โทษและวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๙ / เรื่องที่ ๑๐ เวชศาสตร์ฟื้นฟู / การกระตุ้นด้วยกระแสไฟฟ้า

การกระตุ้นด้วยกระแสไฟฟ้า
การกระตุ้นด้วยกระแสไฟฟ้า

การใช้กระแสไฟฟ้ากระตุ้นที่กล้ามเนื้อ และเส้นประสาท ถูกนำมาใช้ในสาขาเวชศาสตร์ฟื้นฟู ทั้งในด้านการรักษา การวินิจฉัยโรค และการพยากรณ์โรคว่า ดีขึ้น หรือเลวลงอย่างไรภายหลังการให้การรักษาเป็นระยะๆ
การใช้กระแสไฟฟ้ากระตุ้นหรือผ่านกล้ามเนื้อ ที่เป็นอัมพาต ทำให้กล้ามเนื้อมีการหดตัว ช่วยลดอัตราการลีบเล็กของกล้ามเนื้อ
การใช้กระแสไฟฟ้ากระตุ้นหรือผ่านกล้ามเนื้อ ที่เป็นอัมพาต ทำให้กล้ามเนื้อมีการหดตัว ช่วยลดอัตราการลีบเล็กของกล้ามเนื้อ
โดยหลักการแล้ว การเคลื่อนไหวของร่างกายอยู่ภายใต้อำนาจจิตใจ เกิดขึ้นได้จากการมีคำสั่งจากสมอง ผ่านมาตามเส้นประสาทยนต์ ไปยังกล้ามเนื้อ ถ้ามีเหตุทำให้สมองหรือเส้นประสาทยนต์เสียไป กล้ามเนื้อก็ไม่สามารถเคลื่อนไหวตามความประสงค์ได้ อาทิเช่น การถูกยิง หรือถูกฟัน จนเส้นประสาทขาด เป็นผลทำให้กล้ามเนื้อไม่ทำงาน ทำให้เคลื่อนไหวไม่ได้ เราเรียกภาวะนี้ว่า อัมพาต เมื่อเกิดเป็นอัมพาตขึ้น ก็ต้องให้การรักษาตามสาเหตุนั้น กล่าวคือ ในกรณีเส้นประสาทขาด ก็ต้องทำการผ่าตัด ต่อเส้นประสาทที่ขาดเข้าที่เดิม ในระหว่างรอการฟื้นตัวของกล้ามเนื้อ ก็ต้องใช้กระแสไฟฟ้าชนิดกระแสตรงกระตุ้นผ่านกล้ามเนื้อที่เป็นอัมพาต ด้วยความแรงที่พอเหมาะ ซึ่งประกอบด้วยแรงเคลื่อนกระแส และระยะเวลาที่ไฟฟ้าผ่านเป็นจังหวะๆ ที่พอดี จะทำให้กล้ามเนื้อที่เป็นอัมพาตหดตัวตามจังหวะที่กระแสไฟฟ้าผ่าน

การทำงานของกล้ามเนื้อด้วยการใช้ไฟฟ้ากระตุ้น จะช่วยชะลออัตราการลีบ เล็ก และชะลอคุณสมบัติของกล้ามเนื้อให้คงไว้ เพื่อรอเวลาให้ประสาทที่ต่อไว้ทำงานได้เอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระยะแรกของโรค ขณะกล้ามเนื้อหดตัวและคลายตัว จากการกระตุ้นด้วยไฟฟ้า จะทำให้มีการไหลเวียนของโลหิต และน้ำเหลืองดีขึ้น ทำให้มีอาหารไปหล่อเลี้ยงส่วนนั้นมากขึ้น ขณะเดียวกันกล้ามเนื้อได้มีโอกาสออกกำลังทำให้การลีบช้าลง เป็นการรอเวลาการงอกของเซลล์ประสาทยนต์ เข้าไปตามปลอก ของเส้นประสาท ไปยังกล้ามเนื้อที่เป็นอัมพาตนั้นๆ ซึ่งอัตราการงอกของเซลล์ประสาทเฉลี่ยแล้ว ๑ มิลลิเมตรต่อวัน การปล่อยให้กล้ามเนื้อที่เป็นอัมพาตอยู่เฉยๆ จะทำให้กล้ามเนื้อลีบและเปลี่ยน เป็นพังผืดอย่างรวดเร็ว เป็นผลให้เซลล์ประสาทที่งอกไปถึงกล้ามเนื้อ ไม่สามารถควบคุมกล้ามเนื้อที่เปลี่ยนสภาพเป็นพังผืดไปหมดแล้ว ให้ทำงานต่อไปอีก และครึ่งหนึ่งเมื่อกล้ามเนื้อเปลี่ยนสภาพตัวเองเป็นพังผืดแล้ว จะไม่มีโอกาสกลับมาทำงานได้อีกเลย ทำให้เป็นอัมพาต และพิการอย่างถาวร การรักษาด้วยการใช้ไฟฟ้ากระตุ้น สามารถนำมาใช้กับผู้ป่วยโปลิโอที่เป็นอัมพาต เพื่อรอการฟื้นตัวของเซลล์ประสาทยนต์ที่ยังเหลืออยู่ภายหลังการทำลายโดยเชื้อไวรัส และอัมพาตจากสาเหตุอื่นๆ เพื่อรอการฟื้นตัวของกล้ามเนื้อแทนที่จะปล่อยให้ลีบอย่างรวดเร็ว แล้วเป็นพังผืดจนไม่สามารถฟื้นตัวได้อีกต่อไป
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป