สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 9
เล่มที่ ๙
เรื่องที่ ๑ เรื่องของยา
เรื่องที่ ๒ สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา
เรื่องที่ ๓ วิธีการทางการแพทย์ในการควบคุมการเจริญพันธุ์
เรื่องที่ ๔ การทำแท้ง
เรื่องที่ ๕ การสาธารณสุข
เรื่องที่ ๖ โรคมะเร็ง
เรื่องที่ ๗ รังสีวิทยา
เรื่องที่ ๘ ฟันและเหงือกของเรา
เรื่องที่ ๙ เวชศาสตร์ชันสูตร
เรื่องที่ ๑๐ เวชศาสตร์ฟื้นฟู
เรื่องที่ ๑๑ นิติเวชศาสตร์
เรื่องที่ ๑๒ โภชนาการ
เรื่องที่ ๑๓ ยาเสพติดให้โทษและวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๙ / เรื่องที่ ๑๒ โภชนาการ / สำหรับเด็กระดับกลาง

สำหรับเด็กระดับกลาง
สารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย

สารอาหารโปรตีน


แบ่งออกได้เป็น ๒ พวก คือ โปรตีนที่ได้จากพืชจำพวกถั่ว และโปรตีนที่ได้จากสัตว์ ซึ่งได้แก่ เนื้อ นม ไข่ เป็นต้น อาหารแต่ละชนิดจะมีโปรตีนไม่เท่ากัน โปรตีนชนิดใดจะมีคุณค่าทางโภชนาการเยี่ยมหรือไม่ ขึ้นอยู่กับโปรตีนชนิดนั้น จะมีสารเคมีที่สำคัญพวกหนึ่งที่เรียกว่า กรดอะมิโนจำเป็น ครบถ้วนหรือไม่

ความต้องการโปรตีนในแต่ละวันของคนเราจะมากน้อยเพียงใดนั้น แล้วแต่อายุสภาพของร่างกายผู้บริโภค และปริมาณกับคุณภาพของโปรตีนที่รับประทานเข้าไป ถ้าเป็นเด็กแรกเกิด ต้องการโปรตีนวันละ ๒.๒ กรัมต่อน้ำหนักตัว ๑ กิโลกรัม ถ้าอายุ ๑๙ ปีขึ้นไป ต้องการเพียง ๐.๘ กรัมต่อน้ำหนักตัว ๑ กิโลกรัมต่อวัน และถ้าเป็นหญิงตั้งครรภ์ต้องการโปรตีนเพิ่มขึ้นอีกวันละ ๓๐ กรัม ถ้าร่างกายขาดโปรตีน จะทำให้อาการซึมเซา ตับโต แขนขาลีบเล็ก ผิวหนังบางและลอกหลุด และเมื่อเผาผลาญโปรตีน ๑ กรัมจะให้กำลังงาน ๔ กิโลแคลอรี่
สารอาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรต

ได้แก่ พวกน้ำตาล แป้ง และเซลลูโลส ๑ กรัม ของคาร์โบไฮเดรต จะให้กำลังงาน ๔ กิโลแคลอรี กำลังงานที่ร่างกายใช้ในแต่ละวันประมาณ ๕๐% ของแคลอรีทั้งหมด ควรได้จากสารอาหารพวกคาร์โบไฮเดรต ฉะนั้นถ้าหากร่างกายได้คาร์โบไฮเดรตไม่เพียงพอแล้ว สารโปรตีน ซึ่งควรจะสงวนได้ใช้ประโยชน์ในด้านอื่น ก็จะถูกเผาผลาญ เพื่อให้กำลังงานแทน นอกจากนี้แล้วการเผาผลาญไขมันให้เกิดกำลังงาน จะทำให้เกิดสารพวกคีโทนเพิ่มขึ้น ซึ่งจะเป็นอันตรายต่อร่างกายได้ ฉะนั้นวันหนึ่งผู้ใหญ่ควรกินคาร์โบไฮเดรตไม่ต่ำกว่าวันละ ๕๐-๑๐๐ กรัม

สารอาหารจำพวกไขมัน

ส่วนใหญ่จะมีอยู่ในไขสัตว์ น้ำมันสัตว์ และน้ำมันจากเมล็ดพืชบางชนิด ไขมันส่วนมากไม่ละลายในน้ำ แต่ละลายได้ในน้ำมัน หรือไขมันเหลวด้วยกัน ไขมันมีประโยชน์ช่วยดูดซึมวิตามินต่างๆ เข้าสู่ร่างกาย ถ้าเผาผลาญไขมัน ๑ กรัมจะได้กำลังงาน ๙ กิโลแคลอรี ถ้าร่างกายขาดกรดไขมันจำเป็นคือ กรดไลโนเลอิก ซึ่งเป็นองค์ประกอบในไขมันแล้ว จะทำให้ร่างกายผิดปกติ และเกิดอาการของโรคต่างๆ ได้หลายชนิด ฉะนั้น ในวันหนึ่งๆ เราควรกินน้ำมัน หรือไขมันที่มีกรดไลโนเลอิกประมาณ ๑๕ ช้อนชา

วิตามิน

เป็นสิ่งที่ร่างกายต้องการในปริมาณน้อย ทั้งนี้เพื่อให้ปฏิกิริยาต่างๆ ในร่างกายดำเนินไปโดยปกติ วิตามินมีหลายชนิด เช่น เอ บี ซี ดี อี เค ฯลฯ แบ่งออกเป็น ๒ พวก คือ พวกที่ละลายในไขมัน และพวกที่ละลายในน้ำ การขาดวิตามินแต่ละชนิดจะทำให้เกิดโรคต่างๆ ได้

เกลือแร่

ก็เช่นเดียวกัน ถึงแม้ร่างกายจะต้องการน้อยก็ตาม แต่ก็ขาดไม่ได้ เกลือแร่ที่ร่างกายต้องการ มากกว่า ๑๐๐ มิลลิกรัมต่อวัน ได้แก่ เกลือแร่ที่มีธาตุแคลเซียม ฟอสฟอรัส โซเดียม โพแทสเซียม แมกนีเซียม คลอรีน และกำมะถัน ส่วนเกลือแร่ชนิดอื่นต้องการวันละเพียง ๒-๓ มิลลิกรัม เท่านั้น

จากที่กล่าวมาแล้ว จะเห็นว่า สารอาหารที่สำคัญต่อร่างกาย คือ โปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน วิตามิน และเกลือแร่นั้น เป็นสิ่งที่จำเป็นต่อร่างกายมาก ฉะนั้น ในวันหนึ่งๆ คนเราจะต้องกินอาหารที่จะให้สารอาหารทุกชนิดอย่างครบถ้วนเพียงพอ ตามสัดส่วนดังที่กล่าวมาแล้ว นอกจากนั้น สิ่งที่ร่างกายต้องการอีกอย่างหนึ่งก็คือ น้ำ นอกจากจะช่วยให้ร่างกายสดชื่นแล้ว ยังช่วยให้ระบบการย่อยอาหาร และระบบการขับถ่ายดำเนินไปตามปกติ
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป