สารานุกรมไทย
สำหรับเยาวชน เมนู 9
เล่มที่ ๙
เรื่องที่ ๑ เรื่องของยา
เรื่องที่ ๒ สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา
เรื่องที่ ๓ วิธีการทางการแพทย์ในการควบคุมการเจริญพันธุ์
เรื่องที่ ๔ การทำแท้ง
เรื่องที่ ๕ การสาธารณสุข
เรื่องที่ ๖ โรคมะเร็ง
เรื่องที่ ๗ รังสีวิทยา
เรื่องที่ ๘ ฟันและเหงือกของเรา
เรื่องที่ ๙ เวชศาสตร์ชันสูตร
เรื่องที่ ๑๐ เวชศาสตร์ฟื้นฟู
เรื่องที่ ๑๑ นิติเวชศาสตร์
เรื่องที่ ๑๒ โภชนาการ
เรื่องที่ ๑๓ ยาเสพติดให้โทษและวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท
รายชื่อผู้เขียน

สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๙ / เรื่องที่ ๑๓ ยาเสพติดให้โทษและวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท / บทนำ

บทนำ
มนุษย์เราได้ใช้สิ่งต่างๆ เป็นยารักษาโรค ทั้งที่ ได้จากธรรมชาติ เช่น จากพืช สัตว์ หรือแร่ธาตุต่างๆ และที่มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้นเอง ในการบรรเทาอาการหรือ รักษาโรคให้หายนั้น ยาเหล่านี้อาจออกฤทธิ์ต่อร่างกาย หรือต่อจิตใจก็ได้ ยาที่มีฤทธิ์ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อจิตประสาท อาจเป็นการกระตุ้น ทำให้รู้สึกร่าเริงเบิกบาน ไม่ง่วง หรือเป็นการกด ทำให้รู้สึกสงบ ไม่กระวนกระวาย และสบายใจ หรือเป็นยาที่ทำให้รู้สึกเมา หรือเกิดประสาทหลอน การรับรู้ต่างๆ และความนึกคิดผิดไปจากความเป็นจริง วัตถุที่มีฤทธิ์แบบนี้ เรียกว่า "วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท"
ดอกฝิ่น
ดอกฝิ่น
มนุษย์เรายังได้นำวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท มาใช้โดยมีเป้าหมายอื่นที่ไม่ใช่การรักษาโรค เช่น ใช้ในทางสังคม เพื่อให้เกิดความรื่นเริง หรือใช้ในการหนี จากความกดดันทางจิตใจต่างๆ หรือใช้ในพิธีกรรมบางอย่าง เป็นต้น การที่นักเรียน หรือคนขับรถ ใช้ยากระตุ้น เพื่อให้ไม่ง่วง สามารถดูหนังสือ หรือขับรถกลางคืนได้ หรือการที่ผู้ที่ทำงานหนักแล้วใช้ยาแก้ปวด หรือยากดประสาทช่วยให้อดทนและลืมความทุกข์ยาก หรือการที่ เยาวชนมั่วสุมกัน แล้วทดลองใช้ยาต่างๆ เพื่อให้เกิดความรู้สึกแปลกๆ ไป หรือเพื่อให้เข้าพวกพ้องได้ ถือว่าเป็นการใช้ยาในทางที่ผิด เพราะการกระทำดังกล่าวนี้ จะเกิดผลเสียต่อร่างกาย จิตใจ ตลอดไปจนถึงสังคม
การกรีดดอกฝิ่น
การกรีดดอกฝิ่น
หากใช้ยาแก้ปวด และวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทเป็นประจำแล้ว จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในร่างกาย หรือจิตใจของผู้ที่ใช้ เป็นผลให้ผู้นั้น อยากจะได้รับ หรือจำเป็นต้องได้รับสารนั้น อยู่เป็นอาจิณ สภาพดังกล่าวนี้ เรียกว่า การเสพติด และสารที่มีฤทธิ์ทำให้เกิดการเสพติดได้ เรียกว่า สารเสพติด หรือยาเสพติด
เบียร์ เหล้า และบุหรี่ สามารถทำให้ผู้ใช้ติด ได้ จึงนับได้ว่าเป็นยาเสพติด แต่สารเสพติดเหล่านี้เป็นที่ยอมรับของสังคม และใช้กันอยู่โดยทั่วไป หากใช้ภายในขอบเขตก็ไม่ก่อให้เกิดปัญหาสังคม แม้ว่าผู้ที่ติดบุหรี่ จะเสียเงินไปไม่น้อย และบุหรี่ทำให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพ เช่น ทำให้เกิดโรคหลอดโลหิตตีบและตัน และ เกิดมะเร็งของปอด ส่วนผู้ติดเหล้าอาจเกิดปัญหามากกว่า เช่น ปัญหาในการทำงาน ปัญหาครอบครัว และปัญหาสังคม ยิ่งเป็นคนที่ติดจนงอมแงมแล้ว ยิ่งเป็นปัญหามาก อันตรายต่อร่างกายก็มีไม่น้อย ทั้งการเกิดตับแข็ง ประสาทเสื่อม และสมองเสื่อม เป็นต้น

การเสพติดอีกประเภทหนึ่ง มีสภาพการติด รุนแรง และมีโทษมาก สังคมไม่ยอมรับ และถือว่าการใช้ และการติด เป็นความประพฤติที่เสื่อมเสียอย่างร้ายแรง และผิดกฎหมายด้วย เรียกว่า ยาเสพติดให้โทษ ซึ่ง ได้แก่ ฝิ่น มอร์ฟีน (morphine) เฮโรอีน (heroin) กัญชา และยาอื่นๆ ซึ่งรัฐบาลประกาศห้ามเพิ่มเติมขึ้นอีก
หัวข้อก่อนหน้า หัวข้อถัดไป